Đăng Nhập

                       Theo dõi Congiỏilắm! trên Facebook    Theo dõi Congiỏilắm! trên Google+    Theo dõi Congiỏilắm! trên Twitter

 

Làm gì khi trẻ nói dối và các biện pháp ngăn ngừa con nói dối (Phần 1)

  • Ngày đăng:

 

Ngay từ khi mới sinh ra, bằng trực giác của mình, trẻ luôn cảm thấy an toàn khi ở bên bố mẹ. Lớn dần lên, cảm nhận được tình yêu thương bố mẹ dành cho mình, trẻ lại càng thêm tin tưởng vào bố mẹ. Với trẻ nhỏ, những lời nói, việc làm của bố mẹ luôn đúng, luôn là chuẩn mực để trẻ noi theo. Chừng nào trẻ còn tin tưởng vào tình yêu thương bố mẹ dành cho mình, vào sự công bằng trong cách xư xử của bố mẹ thì chừng ấy trẻ còn nghe theo những điều bố mẹ dạy bảo. Ngược lại, trẻ sẽ có những suy nghĩ, hành động phản kháng, từ đó dẫn đến việc làm dối, nói dối. Với nhiều bậc bố mẹ, khi phát hiện con mình nói dối thì thất vọng, buồn chán và có những hành động nóng giận với con, khiến cho việc trẻ nói dối không giảm đi mà còn có phần tệ hơn. Vậy chúng ta phải làm gì khi trẻ nói dốiMuốn con không nói dối, bố mẹ phải biết nguyên nhân tại sao khiến con nói dối, thì mới có biện pháp hợp lý để ngăn ngừa. Tuy nhiên, dù áp dụng bất kỳ biện pháp gì để hạn chế con nói dối, thì mọi hành động, lời nói của bố mẹ phải xuất phát từ tình yêu thương dành cho con. 

Cac bien phap ngan ngua va giup con bo thoi quen noi doi1 15

Làm gì khi trẻ nói dối và các biện pháp ngăn ngừa con nói dối - Ảnh minh họa

Các biện pháp ngăn ngừa con nói dối

1. Không đe dọa, đánh mắng con

Trong rất nhiều trường hợp trẻ nói dối, chúng ta thấy lý do trực tiếp hay gián tiếp là vì trẻ sợ bị bố mẹ chửi mắng, đánh đập. Do đó, việc bố mẹ cư xử nhẹ nhàng với con, không dùng các hình thức nặng nề để trách phạt, dạy bảo con sẽ làm giảm đáng kể nguy cơ trẻ nói dối. Chỉ một lần nóng giận trong việc hành xử với con cũng sẽ làm con ghi nhớ và gắn sự sợ hãi với việc làm sai của mình, từ đấy sẽ nói dối để tránh bị đánh, mắng trong những tình huống tương tự.

 

Với trẻ nhỏ, hầu hết các sự cố xảy ra là không may chứ không phải chủ ý của trẻ. Ví dụ, trẻ làm vỡ cái cốc là do cốc quá to so với tay trẻ hay cốc quá trơn nên trẻ không cầm vững. Thực tế, hiếm có đứa trẻ nào từ nhỏ đến lớn không làm vỡ thứ gì đấy. Do đó, thay vì việc đánh, mắng con, bố mẹ nên tìm hiểu nguyên nhân để nhắc nhở con phải cẩn thận. Ví dụ, nhắc con lần sau đừng cầm cốc để chơi nữa; nhắc con nếu uống nước thì ngồi một chỗ chứ không vừa đi, vừa uống...

Cac bien phap ngan ngua va giup con bo thoi quen noi doi1 13

Làm gì khi trẻ nói dối và các biện pháp ngăn ngừa con nói dối - Ảnh minh họa

Ở trẻ nhỏ, đôi khi, việc trẻ làm là sai, nhưng động cơ lại tốt, chẳng hạn như ví dụ sau đây. “Bé Linh 3 tuổi rưỡi, lấy bút màu vẽ con gấu lên cái áo trắng của mẹ cho giống áo của bé. Khi mẹ phát hiện ra, bé hồn nhiên nói: “Con vẽ đấy mẹ ạ”. Nếu trong trường hợp này, mẹ la mắng, thì lần sau khi phạm lỗi tương tự, bé sẽ chối ngay. Nhưng nếu mẹ nhẹ nhàng nói với con: “Con vẽ vào áo của mẹ như thế là hỏng cái áo rồi, mẹ buồn lắm. Con vẽ rất đẹp, nhưng lần sau con chỉ vẽ vào vở thôi nhé”, thì sẽ giúp con hiểu được đúng, sai, để sửa. Hơn nữa, việc bố mẹ nhẹ nhàng hỏi han, lắng nghe con sẽ thêm hiểu con, từ đấy định hướng, khuyến khích những việc làm, suy nghĩ tốt của con, giúp con mạnh dạn tìm hiểu, khám phá thế giới xung quanh.

Mỗi lần phát hiện con nói dối, bố mẹ lại càng không nên đánh mắng con, mà nên trao đổi cùng con, kiên nhẫn lắng nghe con, để tìm giải pháp tốt nhất ngăn chặn sự việc xảy ra lần sau, đồng thời nghĩ cách khắc phục nguyên nhân cũng như hậu quả của việc con nói dối, chứ không nên truy cứu những việc con đã làm. Bởi vì khi biết con nói dối, có nghĩa là đã biết được sự thật. Nếu bố mẹ vẫn dùng biện pháp mạnh với con, trong con sẽ có suy nghĩ: “Đấy, thế thì nói thật ra cũng có khác gì đâu, vẫn bị đánh, mắng, thà rằng nói dối may ra sẽ không bị phát hiện”.

 

2. Khuyến khích con nói thật suy nghĩ của mình

Khi gặp lỗi lầm, trẻ rất khó nói lên suy nghĩ thật của mình. Vì thế, những lúc ấy, bố mẹ nên đặt mình vào vị trí của con để hiểu con, tạo cho con cảm giác mình ủng hộ những suy nghĩ của con, cùng một phía với con, chứ không phải là đối tượng để con phải đối phó. Sự đồng cảm của bố mẹ sẽ giúp con thoải mái chia sẻ tâm sự, suy nghĩ của mình. Hãy cho con biết rằng luôn có cách đối mặt với sự thật chứ không cần phải nói dối. Nếu đã nói ra được suy nghĩ của mình một lần, những lần tương tự sau đấy trẻ sẽ dễ dàng nói ra hơn. Và lớn dần lên, với sự động viên của bố mẹ, trẻ sẽ có đủ can đảm để nghĩ thật, nói thật, làm thật, hình thành tính cách ngay thẳng khi trưởng thành.

3. Đối xử công bằng với con

Cac bien phap ngan ngua va giup con bo thoi quen noi doi1 4

Làm gì khi trẻ nói dối và các biện pháp ngăn ngừa con nói dối - Ảnh minh họa

Như trên đã nói, để con nghe lời thì tình yêu bố mẹ dành cho con là cần thiết, nhưng chưa đủ. Muốn con tin tưởng, bố mẹ phải cư xử công bằng trong mọi trường hợp, kể cả với con và với những người xung quanh con. Bởi ở trẻ nhỏ, công bằng chính là thước đo của lẽ phải.

Chẳng hạn, khi không muốn cho con xem bộ phim truyền hình nào đấy, bố mẹ cũng không được xem. Còn trong trường hợp bố mẹ rất muốn xem thì có thể nói: “Đây là phim dành cho người lớn, con không được xem. Tí nữa đến phim hoạt hình “Những chú thỏ tinh nghịch” thì con xem, vì đấy là phim dành cho trẻ con”. Và để cho công bằng, sau đấy mẹ cũng không được xem phim “Những chú thỏ tinh nghịch” dành cho trẻ con đấy. Nếu mẹ vẫn xem bộ phim hoạt hình đấy, con sẽ thấy như thế là không công bằng và sẽ nghĩ cách nói dối để xem bộ phim truyền hình dành cho người lớn kia.

 

Trong mọi trường hợp, việc bố mẹ biết cách làm gì khi trẻ nói dối sẽ là chìa khóa để ngăn ngừa và giúp con bỏ thói quen nói dối.

4. Động viên con làm những điều đúng đắn bằng tình yêu thương của mình

Khi con nói dối theo kiểu “nói dối tự nhiên” để đạt được những mục đích không chính đáng, cùng với việc cương quyết không thực hiện yêu cầu của con, bằng tình yêu thương của mình, bố mẹ hãy động viên con làm những việc đúng đắn. Khi ấy không có lý do gì con lại không nghe lời để bố mẹ vui bởi nếu làm khác đi cũng không được bố mẹ chấp nhận. Như vậy, bằng cách vừa áp đặt kỷ luật, vừa động viên, khuyến khích, bố mẹ hoàn toàn có thể giúp con tạo lập thói quen tốt, từ bỏ tính nói dối.

5. Không nói dối người khác để làm gương cho con

Cách học nói dối nhanh nhất là bắt chước người khác, đặc biệt là những người trẻ tin tưởng. Do đó, muốn con không nói dối thì bố mẹ cũng không được nói dối để làm gương cho con. Nếu nghe thấy người khác nói dối, trẻ cũng sẽ nói dối khi gặp phải vấn đề tương tự. Việc cảm nhận “vấn đề tương tự” của trẻ rất giỏi. Hẳn là chúng ta không ít lần ngạc nhiên khi trẻ có những hành động và lời nói rất hợp ngữ cảnh trong khi trẻ chưa hề được giải thích phải nói thế nào, phải làm gì trong tình huống đó. Đấy chính là do trẻ cảm nhận “tình huống tương tự” mà người lớn đã hành xử và bắt chước. Ví dụ, khi nhìn thấy cái cốc, nếu người khác nói là không có cái cốc nào ở đây, thì lần sau khi nhìn thấy cái bát, trẻ cũng sẽ nói không có cái bát nào ở đây.

 

Tuy nhiên, trong thực tế, không phải lời nói dối nào cũng xấu. Ví dụ, nói dối vì quyền lợi của người khác, nói dối để người khác khỏi buồn lòng, lo lắng, để nhận trách nhiệm về phía mình... Khi gặp tình huống ấy, bố mẹ không nên nói dối trước mặt con, bởi trẻ nhỏ chưa phân biệt được lời nói dối tốt và lời nói dối xấu, cứ thấy người lớn nói dối là sẽ bắt chước theo.

6. Không nói dối con

Cac bien phap ngan ngua va giup con bo thoi quen noi doi1 8

Làm gì khi trẻ nói dối và các biện pháp ngăn ngừa con nói dối - Ảnh minh họa

Trường hợp đặc biệt của việc không nói dối để làm gương cho trẻ là không nói dối chính bản thân trẻ. Bố mẹ hãy cố gắng nói thật với con mọi lúc, mọi nơi. Từ việc nói thật khi kể cho con nghe về một sự vật, hiện tượng nào đấy, cho đến nói thật cảm xúc của mình, trả lời chân thật các câu hỏi của con, giữ lời hứa với con.

7. Không tạo ra tình huống có thể dẫn đến việc con phải nói dối

Không đưa con vào những tình huống khiến con phải phân vân giữa việc nói dối và nói thật. Điều trẻ nhỏ cần ở bố mẹ là được giáo dục, dạy bảo, chứ không phải bị o ép, đánh đố. Do đó, luôn gợi mở để con có thể đưa ra hành động và lời nói phù hợp, không ép con vào những tình huống căng thẳng để con phải nghĩ đến việc phải nói dối. Ví dụ, khi biết con mải chơi chưa học bài, thay vì hỏi: “Con đã học bài chưa?” thì hãy nhắc nhở: “Con học bài đi, chơi như thế là nhiều rồi”.

8. Cùng học tập với con để giúp con ham học

Cac bien phap ngan ngua va giup con bo thoi quen noi doi1 14

Làm gì khi trẻ nói dối và các biện pháp ngăn ngừa con nói dối - Ảnh minh họa

Đôi khi những lời nói dối nảy sinh do trẻ có năng lực kém, thiếu tự tin. Do đó, giúp con tiến bộ trong việc học tập, có năng lực trong những lĩnh vực nhất định cũng là cách đề phòng con nói dối. Để làm được điều này, bố mẹ nên cùng học với con từ nhỏ để giúp con ham học, có hứng thú với việc học. Với trẻ nhỏ, nếu được dạy dỗ đúng cách, kết hợp giữa vui chơi với học tập, thì trẻ có thể học được rất nhiều kiến thức ngay từ khi lên 2, lên 3. Không những thế, việc giáo dục sớm còn tạo cho trẻ tính ham học, thói quen học tập ngay từ nhỏ, nhờ đó, học tập không còn là nhiệm vụ buồn tẻ mà là niềm vui của trẻ.

9. Xác định mục tiêu phù hợp với năng lực học tập của con

Tùy vào cách giáo dục, tùy vào tố chất, mà mỗi trẻ có ưu, nhược điểm khác nhau. Bố mẹ nên đặt mục tiêu phù hợp cho con mình, không nên quá kỳ vọng vào những lĩnh vực con có năng lực hạn chế. Bằng cách đấy, giảm bớt áp lực học tập cho con, giúp tinh thần của con thoải mái, vui vẻ hơn. Nếu con không thực hiện được những mục tiêu đề ra thì cần có biện pháp khuyến khích, giúp đỡ, chứ không nên đánh, mắng con. Trong việc học tập, không nên quan trọng thành tích, bởi nếu con giỏi, không ai khác chính bố mẹ là người biết rõ điều đấy, và khi đó, thành tích không còn là điều quan trọng nữa.

10. Tránh để con tiếp xúc với môi trường sống không tốt, các hiện tượng xấu trong xã hội

Cac bien phap ngan ngua va giup con bo thoi quen noi doi1 2

Làm gì khi trẻ nói dối và các biện pháp ngăn ngừa con nói dối - Ảnh minh họa

Trẻ không chỉ học gương xấu từ những người thân trong gia đình mà còn bắt chước những hiện tượng xấu ngoài xã hội. Do đó, để con không có những thói xấu, bố mẹ phải luôn quan tâm đến sinh hoạt hàng ngày của con, cho con tiếp xúc với môi trường xã hội lành mạnh, chọn bạn tốt cho con.

11. Dạy con yêu lao động bằng những việc nhỏ nhất 

Cac bien phap ngan ngua va giup con bo thoi quen noi doi1 3

Làm gì khi trẻ nói dối và các biện pháp ngăn ngừa con nói dối - Ảnh minh họa

Đôi khi nói dối bắt nguồn từ việc lười biếng. Do đó, bằng việc dạy con làm những việc như đánh răng, rửa mặt khi nhỏ, lớn dần lên là giúp bố mẹ quét nhà, rửa bát, mỗi tuổi một việc, sẽ giúp trẻ có thói quen lao động.

7 trò chơi ngoài trời giúp trẻ phát triển trí t...

Kì nghỉ hè là thời điểm quý báu và hoàn toàn thích hợp để trẻ vui chơi và hoạt động ngoài trời. 7 trò chơi thú vị dướ ...

Khi đã tạo thành thói quen, trẻ sẽ yêu lao động, trân trọng giá trị của lao động, không ngại khó, ngại khổ từ đấy luôn tìm ra những giải pháp cho công việc của mình chứ không dùng lời nói dối để che dấu khuyết điểm.

Mời các bạn bấm vào liên kết sau đây để xem tiếp phần 2 bài viết "Làm gì khi trẻ nói dối và các biện pháp ngăn ngừa con nói dối"

Xem thêm:

·  Những nguyên nhân và hậu quả của việc trẻ nói dối

·  “Nói dối tự nhiên” ở trẻ nhỏ và những điều bố mẹ cần biết

·  Lịch tiêm chủng cho trẻ

Minh Hải

 

Bài viết liên quan:

Bài viết liên quan:

 

Video chọn lọc

Video chọn lọc