Đăng Nhập

                       Theo dõi Congiỏilắm! trên Facebook    Theo dõi Congiỏilắm! trên Google+    Theo dõi Congiỏilắm! trên Twitter

 

Những nguyên nhân và hậu quả của việc trẻ nói dối

  • Ngày đăng:

 

Đi làm về thấy đồ đạc trong nhà bị ướt hết, kể cả máy tính để bàn. Bố thử bật máy tính thì không thấy khởi động. Bố giận lắm, hỏi hai anh em Hòa và Phong nhưng cả hai sợ bố đánh nên đều nói là không biết. Bố tra hỏi mãi mới khai ra là hai anh em ở nhà dùng súng phun nước bắn nhau làm ướt đồ đạc.

Nói dối ở trẻ nhỏ và những nguyên nhân khiến trẻ nói dối121

Những nguyên nhân và hậu quả của việc trẻ nói dối - Ảnh minh họa

ví dụ trên, chúng ta thấy hai anh em Hòa và Phong vì sợ bố đánh nên đã nói dối bố. Trong cuộc sống, có rất nhiều tình huống dẫn đến việc trẻ nói dối và hầu hết các tình huống này đều có nguyên nhân liên quan đến cách hành xử của những người thân đối với trẻ hoặc ảnh hưởng của môi trường sống xung quanh trẻ. Để hiểu thêm về những tình huống trẻ nói dối, chúng ta hãy xem những ví dụ sau đây.

Ví dụ 1: Hôm nào ngủ dậy bé Phương cũng được mẹ cho uống sữa. Hôm nay, bé phát hiện ra mẹ mới mua một hộp bánh sô-cô-la, nên bé chỉ muốn ăn bánh chứ không muốn uống sữa. Vừa uống được một ngụm sữa đầu tiên, bé liền nhè ra và nói: “Con không thích uống.” Mẹ nói: “Con uống hết sữa rồi mẹ cho ăn bánh”. Nhưng bé nhất định không uống. Mẹ thấy bé không chịu uống bèn lấy bánh cho bé ăn. Thực ra, bé đã làm cách này nhiều lần với mẹ và lần nào cũng thành công nên bé liên tục lặp lại.

noi doi tu nhien o tre nho va nhung dieu bo me can biet 5

Những nguyên nhân và hậu quả của việc trẻ nói dối - Ảnh minh họa

Ví dụ 2: Trước giờ ăn cơm, mẹ không muốn bé Long, 3 tuổi, ăn bánh, kẹo. Nhưng bé vẫn lấy 1 miếng bánh nhỏ trong túi bánh của ông cho vào miệng ăn. Mẹ thấy vậy hỏi lớn: “Con vừa làm gì đấy Long?”. Bé Long nghe mẹ hỏi thế, im lặng 1 lúc rồi nói: “Con có làm gì đâu ạ.” Trong trường hợp này, bé Long sợ mẹ giận, mẹ buồn nên đã nói dối.

 

Ví dụ 3: Nhà có 2 anh em, đều thích xem ti vi. Mẹ quy định bé Tùng 3 tuổi, chỉ được xem ca nhạc thiếu nhi còn anh Bách lớn rồi nên được xem phim hoạt hình. Một hôm, mẹ phát hiện ra Tùng đang xem hoạt hình với anh trong phòng. Thấy mẹ vào, bé liền quay mặt đi. Mẹ hỏi: “Con vừa xem phim hoạt hình đấy à?” Bé bèn nói dối: “Con có xem đâu ạ.”

noi doi tu nhien o tre nho va nhung dieu bo me can biet 1

Những nguyên nhân và hậu quả của việc trẻ nói dối - Ảnh minh họa

Ví dụ 4: Trời rét, bố mẹ cho bé Hoàng, 4 tuổi, nghỉ học, ở nhà với chị. Bé thích lắm, chạy nhảy cả ngày không biết chán. Không may trong lúc chơi đùa, bé đánh vỡ một cái cốc. Hai chị em nhặt các mảnh vỡ cho vào sọt rác. Đến chiều mẹ đi làm về phát hiện ra các mảnh cốc vỡ, mẹ hỏi Hoàng: “Có phải con làm vỡ cốc không?”. Nhớ lần trước chị làm vỡ cốc cũng không nhận, Hoàng trả lời mẹ: “Không phải con”. Mẹ phải gọi chị hỏi, lúc đấy Hoàng mới thừa nhận mình làm vỡ cốc. Trong ví dụ này, bé Hoàng đã bắt chước chị nói dối.

Ví dụ 5: Bé Bằng đi học làm mất bút. Các bạn dọa: “Hôm nay thế nào đi học về cậu cũng bị ăn đòn”. Về đến nhà, mẹ hỏi bút đâu, sợ mẹ đánh, Bằng nói dối mẹ: “Con cho bạn mượn rồi ạ.”

Ví dụ 6: Cậu bé Huy 9 tuổi, cứ đến mùa hè lại được bố mẹ cho về quê sống với ông bà. Bình thường, bố mẹ vẫn cho cậu tiền ăn sáng và cậu luôn để dành một ít để chơi điện tử cùng đám bạn. Bố mẹ không hề biết điều này. Gần đây, có hôm Huy không ăn sáng mà để dành tất cả tiền để chơi điện tử. Khi bố mẹ hỏi thì Huy trả lời là vẫn ăn sáng. Đến khi về ở với ông bà thì cậu không có khoản tiền đấy nữa. Hè năm nay, gần nhà ông bà có 1 quán điện tử mới mở, nhưng cậu không có tiền để chơi. Ở quê không có trò gì chơi thì rất buồn. Một hôm, cậu tình cờ nhìn thấy bà lấy tiền từ một cái túi ở trong tủ. Thế là đợi lúc ông bà đi ra ngoài, cậu liền lấy 1 tờ 50.000đ của bà sang quán điện tử chơi.

 

Sáng hôm sau, bà lấy tiền đi chợ thì thấy mất tờ 50.000đ. Bà hỏi Huy có thấy tờ tiền của bà rơi ở đâu không thì Huy trả lời là không. Bà nghĩ chắc do mình nhầm lẫn nên không hỏi gì thêm. Hai hôm sau, bà và ông đi vắng. Buồn quá, Huy lại lấy tiền của bà đi chơi điện tử tiếp. Cứ như thế, cậu lấy tiền của ông, bà nhiều lần. Hầu hết các lần ông, bà đều không biết, chỉ một vài lần bà nghi ngờ, nhưng lần nào Huy cũng chối bay. Còn bà thì nghĩ mình già rồi, trí nhớ không tốt nên đều bỏ qua. Cho đến một hôm, ông bắt được quả tang Huy lấy trộm tiền và gọi bố mẹ Huy về để nói chuyện thì Huy mới thừa nhận đã lấy tiền của ông bà nhiều lần. Như vậy, việc ông bà, bố mẹ không quan tâm đúng mức đến con, cháu; không tinh ý để ngăn chặn kịp thời đã làm con trẻ nhiễm những thói quen xấu.

Trên đây là các ví dụ về việc trẻ nói dối. Mặc dù việc nói dối xảy ra trong các tình huống khác nhau nhưng tất cả đều có đặc điểm chung là hành vi nói dối ở trẻ nhỏ đều bắt nguồn từ một nguyên nhân nào đấy chứ không phải “nói dối tự nhiên” như đã nêu bài trước.

Các nguyên nhân dẫn đến việc trẻ nói dối

1. Trẻ nói dối vì bắt chước người khác

Với trẻ nhỏ, bắt chước là cách trẻ học hỏi để tiến bộ. Nhưng vì chưa đủ hiểu biết để chắt lọc đúng sai nên trẻ bắt chước cả cái hay lẫn cái dở.

2. Trẻ nói dối vì sợ bị đánh, mắng, bị dọa nạt

noi doi tu nhien o tre nho va nhung dieu bo me can biet3 11

Những nguyên nhân và hậu quả của việc trẻ nói dối - Ảnh minh họa

Trẻ nhỏ rất nhạy cảm với thái độ của người lớn, chỉ một biểu hiện khác trên nét mặt, trong giọng nói là trẻ có thể đoán biết được ý định của bố mẹ. Do đó, bất kỳ thái độ nào của bố mẹ làm con sợ hãi, bất an cũng đều có thể khiến con nói dối.

 

3. Do kiểu “nói dối tự nhiên” phát triển thành thói quen

Trẻ nói dối để đạt được mục đích nào đấy nhưng bố mẹ không biết hoặc luôn chiều theo nên lâu dần thành thói quen. Như đã nêu trong bài: “Nói dối tự nhiên ở trẻ nhỏ và những điều bố mẹ cần biết”. Với những câu “nói dối tự nhiên” để đòi hỏi những điều không hợp lý, nếu bố mẹ không phát hiện ra mà vẫn đáp ứng yêu cầu của con, thì lần sau, thay vì cố gắng làm theo lời bố mẹ, trẻ lại sẽ tiếp tục nói dối để đạt được mục đích, lâu dần thành thói quen.

4. Nói dối vì bị đối xử không công bằng

noi doi tu nhien o tre nho va nhung dieu bo me can biet 10

Những nguyên nhân và hậu quả của việc trẻ nói dối - Ảnh minh họa

Nếu thấy không được đối xử công bằng, có thể là không công bằng thực sự hay trẻ nghĩ là không công bằng, trẻ sẽ nói dối để có được điều mình muốn.

5. Trẻ nói dối để che giấu khuyết điểm của mình

Khi không thực hiện được công việc bố mẹ giao hay không đạt được thành tích học tập bố mẹ kỳ vọng, trẻ sẽ tìm cách nói dối để che giấu thiếu sót của mình.

 

6. Trẻ nói dối để che giấu tật xấu của mình

Trẻ bị nhiễm thói xấu và nói dối để không bị bố mẹ phát hiện. Ví dụ 6 ở trên về cậu bé Huy 9 tuổi là trường hợp này.

7. Trẻ nói dối để khoe khoang

noi doi tu nhien o tre nho va nhung dieu bo me can biet 16

Những nguyên nhân và hậu quả của việc trẻ nói dối - Ảnh minh họa

Trẻ thường hay so bì với bạn cùng trang lứa. Lúc nhỏ, thấy bạn có thứ gì thì cũng đòi bố mẹ mua cái đấy. Khi lớn dần lên, nếu không được uốn nắn, điều chỉnh, tâm lý này có thể chuyển thành tính ganh đua, ghen tị. Khi đấy, trẻ có thể dùng lời nói dối để khoe khoang, thu hút được sự chú ý của người khác.

 

8. Nói dối để bao che cho người khác

Khi nhận thức xã hội tăng lên, trẻ sẽ có ý thức trách nhiệm đối với các mối quan hệ của mình. Lúc này, trẻ có thể nói dối vì quyền lợi của người khác. Chẳng hạn, nói dối để giữ bí mật, nói dối để giữ lời hứa, nói dối để bao che hay không muốn làm ai đấy tổn thương. Mặc dù là nói dối nhưng lời nói dối trong những trường hợp này không phải lúc nào cũng xấu.

Cách phát hiện trẻ nói dối

noi doi tu nhien o tre nho va nhung dieu bo me can biet3 2

Những nguyên nhân và hậu quả của việc trẻ nói dối - Ảnh minh họa

Khi nói dối, biểu hiện của trẻ là nói ngập ngừng; ánh mắt, cử chỉ rụt rè, thái độ thiếu tự tin, vừa nói vừa suy nghĩ, lời nói không nhất quán. Nếu bố mẹ quan tâm đến con thì sẽ dễ dàng phát hiện ra lúc nào con nói dối. Việc phát hiện con nói dối kịp thời sẽ giúp bố mẹ có biện pháp thích hợp để ngăn chặn những lần nói dối tiếp theo. Mặt khác, bố mẹ cũng không nên vội vàng kết luận con nói dối nếu chưa chắc chắn. Việc nghi ngờ con không có cơ sở có thể làm niềm tin của con vào bố mẹ giảm sút, ảnh hưởng đến việc giáo dục con.

Hậu quả của của việc trẻ nói dối

Khi đã nhiễm thói nói dối, trẻ có xu hướng dùng lời nói dối của mình để che giấu những việc làm sai trái, từ đấy những việc làm sai trái ngày càng nhiều lên, trẻ lại tiếp tục nói dối để che giấu. Cứ như vậy, giữa tật nói dối và việc làm sai trái có mối quan hệ nhân quả với nhau, cái này là hệ quả của cái kia, càng nói dối nhiều thì càng làm sai trái và ngược lại.

5 lời khuyên sai lầm cha mẹ thường dạy con...

Kẹo cao su nuốt vào bụng có thể nằm trong đó suốt 7 năm, thời tiết lạnh sẽ khiến con bị bệnh… là điều cha m...

Từ hậu quả đầu tiên của việc nói dối là không nghe lời bố mẹ, cho đến việc lười lao động, lười học, ham chơi, trẻ sẽ nhiễm những tật xấu khác như tệ nạn xã hội, trộm cắp... với ranh giới rất mong manh. Do đó, dạy con không nói dối, từ bỏ thói nói dối sẽ giúp ngăn chặn những thói hư tật xấu khác cho con.

Xin vui lòng nhấp vào liên kết sau đây để biết các biện pháp ngăn ngừa và giúp con bỏ thói quen nói dối. <<Làm gì khi trẻ nói dối>>

 

.

Xem thêm:

“Nói dối tự nhiên” ở trẻ nhỏ và những điều bố mẹ cần biết

Làm gì khi trẻ nói dối và các biện pháp ngăn ngừa con nói dối (Phần 1)

Làm gì khi trẻ nói dối và các biện pháp ngăn ngừa con nói dối (Phần 2)

.

Minh Hải

 

Bài viết liên quan:

Bài viết liên quan:

 

Video chọn lọc

Video chọn lọc