Đăng Nhập

                       Theo dõi Congiỏilắm! trên Facebook    Theo dõi Congiỏilắm! trên Google+    Theo dõi Congiỏilắm! trên Twitter

 

Cách dạy con đặc biệt của mẹ Nhật Bản

 

 

Người nước ngoài đến Nhật du lịch hoặc làm việc thường không giấu nổi sự kinh ngạc trước cách ứng xử của trẻ em nơi đây.

Du khách phương tây nhận thấy trẻ con Nhật Bản không ồn ào, cư xử chín chắn, và chứng tỏ sự độc lập hơn hẳn so với trẻ con nước họ. Người ta ngay lập tức đoán rằng: “Chắc cha mẹ Nhật phải nghiêm khắc lắm”, hoặc “Nhật Bản thật yên bình, do vậy trẻ con có nhiều cơ hội để rèn luyện tính tự lập từ bé”, hoặc là “Mẹ Nhật không nuông chiều con như mẹ Tây”.

cah day con dac biet cua me Nhat Ban

Người Nhật luôn được biết đến với những phương pháp dạy con vô cùng đáng nể.

Quá trình phát triển của một đứa trẻ là vô cùng phức tạp, chịu sự ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như  nền văn hóa mà trẻ được nuôi dạy, bản tính của trẻ, phong cách nuôi dạy của mỗi bà mẹ,… Do vậy, chuyện mỗi người có một cách phỏng đoán khác nhau để lí giải sự việc này cũng là bình thường.

 

Vậy, cách dạy con của cha mẹ Nhật có gì đặc biệt?

Theo Heidi Keller, phương pháp giáo dục con cái của cha mẹ có thể được chia làm hai loại: một là hướng đến sự tiếp xúc gần gũi giữa mẹ và bé, hai là chú trọng vào giao tiếp ngôn ngữ qua nét mặt, ánh mắt và lời nói. Theo đó, cách dạy con của cha mẹ Nhật phổ biến rơi vào loại thứ nhất. Do vậy, những hoạt động như ngủ chung, tắm chung, chơi những trò chơi cần đến sự tiếp xúc cơ thể giữa mẹ và trẻ rất phổ biến ở Nhật.

Mẹ Nhật nổi tiếng vì khả năng lường trước được những nhu cầu của con trẻ, do vậy có thể hạn chế được việc trẻ nhặng xị lên đòi hỏi gì đó. Trong hai năm đầu đời của trẻ, mẹ Nhật hầu như luôn ở bên con từng giây từng phút. Theo một cuộc khảo sát gần đây, những bà mẹ Nhật chỉ xa con của mình 2 giờ một tuần, trong khi đó, những bà mẹ phương Tây dành tới 24 giờ một tuần cách khỏi bé con.

Trong văn hóa Nhật Bản, những hành động như thuê người giữ trẻ, đi xem phim riêng chỉ cha và mẹ, để bé ở nhà để cha mẹ đi du lịch cuối tuần thường không được nhiều người hưởng ứng. Nếu muốn trở thành một người mẹ được kính trọng ở Nhật, bạn cần đảm bảo rằng mình dành ít nhất hai năm để chuyên tâm chăm sóc con, tuy vậy, việc các mẹ ở nhà nội trợ ngày càng ít phổ biến hơn vì phụ nữ hiện đại đi làm kiếm tiền nhiều hơn.

Mẹ Nhật dành rất nhiều thời gian bên cạnh chăm sóc con

Người phương Tây cho rằng cách dạy dỗ như vậy là đang nuông chiều, làm hư con trẻ. Các bà mẹ ở những nước phương Tây thường tác động cả trực tiếp lẫn gián tiếp để khích lệ tinh thần tự lập ở trẻ. Để khuyến khích tính độc lập ở trẻ, những bà mẹ sẽ để trẻ thoải mái bộc lộ cảm xúc, thậm chí om sòm nhặng xị lên vì cho rằng đó là một hành động giúp trẻ tự thể hiện tính cách bản thân. Nếu như cha mẹ ngăn con cái làm việc này tức là đang tước đoạt một bài học vô cùng thiết yếu với trẻ.

cah day con dac biet cua me Nhat Ban 4

Trong khi các bà mẹ phương Tây thường để con tự lập từ nhỏ

Ngược lại, mẹ Nhật cho rằng nếu như trẻ có xu hướng tách biệt khỏi gia đình thì cần có biện pháp để tăng cường sự gắn bó mật thiết giữa mẹ và bé. Kết quả là mẹ và bé sẽ dễ dàng thấu hiểu lẫn nhau, ước muốn của mẹ cũng là của bé và ngược lại.

Vậy đâu là kết quả của phương pháp dạy con kiểu Nhật?

Để hiểu được tác dụng của phương pháp này, trước tiên ta cần hiểu về thuật ngữ tự điều chỉnh. Tự điều chỉnh là khă năng điều chỉnh cảm xúc, suy nghĩ, hành động, ứng của bản thân.

Tự điều chỉnh được biểu hiện ở nhiều trường hợp khác nhau, ví dụ như lắng nghe sự chỉ bảo của cha mẹ, khả năng tự vượt qua những cảm xúc tiêu cực hay là sự kiên trì thực hiện một việc đến cùng dù gặp phải nhiều thất bại.

Ngoài việc xác định hai nhóm phương pháp giáo dục trẻ nhỏ, Heidi Keller cũng nhận thấy có một mối quan hệ mật thiết giữa cách giáo dục của cha mẹ Nhật với giai đoạn phát triển ban đầu của quá trình tự ý thức. Có thể nói, trong những năm đầu đời của mình thì trẻ em Nhật tự điều chỉnh tốt hơn so với trẻ em các nước phương Tây. Keller cũng tìm ra rằng cách dạy con của mẹ Tây có liên hệ lớn với sự hình thành tính cách tự nhận thức.

 

Thế nào là tự nhận thức? Đó là khả năng hiểu được sự khác biệt giữa suy nghĩ và cảm xúc của bản thân với suy nghĩ và cảm xúc của những cá nhân khác.

Nhận thấy rằng dù trẻ con phương Tây không có được sự tự điều chỉnh tốt như trẻ con Nhật nhưng bù lại, chúng lại có khả năng nhận ra giá trị của bản thân mình, có thể thực hiện những thay đổi đỗi với môi trường xung quanh: “Con khóc, mẹ hãy cho con ăn.” Hay “Con mè nheo và mẹ hãy bế con lên.”

cah day con dac biet cua me Nhat Ban 3

 

Dần dần, những em bé người Tây có thể điều chỉnh môi trường xung quanh mình một cách điêu luyện thông qua sự tự nhận thức và tự biểu hiện. Ngược lại, trẻ con Nhật dần dần ít bộc lộ cảm xúc và đợi mẹ thỏa mãn các nhu cầu của bản thân bởi các bé biết rằng mẹ luôn bên cạnh mình, mẹ biết mình muốn gì dù mình có khóc hay không.

Thấu hiểu ảnh hưởng của hai phương pháp giáo dục đối với con trẻ sẽ giúp cho những người nước ngoài hiểu vì sao trẻ em Nhật bản lại nghe lời, ngoan ngoãn như vậy. Tuy nhiên, đó vẫn chưa phải là hết.

Tầm quan trọng của sự đồng cảm

Luôn suy xét đến ảnh hưởng của hành động bản thân làm đến những người xung quanh đóng vai trò quan trọng trong việc giữ gìn hòa khí, một trong những điều được đề cao ở Nhật. Việc này khiến đồng cảm, thấu hiểu trở thành giá trị cốt lõi của văn hóa Nhật Bản, và cũng là giá trị cốt lõi của phương pháp dạy con kiểu Nhật. Nếu như mẹ Tây muốn con vâng lời bằng cách đưa ra những mệnh lệnh hoặc trừng phạt thì mẹ Nhật lại liên tục nhận xét, phản hồi cho con về những tác động của việc con làm đến cảm xúc của những người khác, thậm chí là cả cảm xúc của những đồ vật nữa. Từ khi rất nhỏ, trẻ con Nhật đã thấm nhuần tư tưởng cần phải suy xét đến người khác trước khi thực hiện bất cứ việc gì.

cah day con dac biet cua me Nhat Ban 2

Người Nhật luôn đề cao việc dạy trẻ biết đồng cảm chia sẻ với những người xung quanh.

Kỉ luật ở Nhật Bản

Người nước ngoài thường cảm thấy Nhật Bản có một nền văn hóa rất hà khác, nên họ tự hỏi trong việc giáo dục con cái thì người Nhật có như vậy không. Thực tế không hẳn như thế. Trong khi các bậc phụ huynh phương Tây hướng đến sự tuân thủ các quy định cho trẻ, thì các bậc phụ huynh Nhật không quá cứng nhắc và cũng ít khi dùng đến các biện pháp để phạt con mình. Thay vào đó, trẻ con ở Nhật thường tham gia những nhóm nhỏ (trường học, câu lạc bộ sau giờ học, các câu lạc bộ thể thao) và được yêu cầu hợp tác cùng nhau, luôn giữ hòa khí. Áp lực xã hội của những nhóm cộng đồng này sẽ gián tiếp dạy trẻ về việc tuân thủ luật lệ cũng như có những hành vi ứng xử phù hợp.

cah day con dac biet cua me Nhat Ban 5

 

Văn hóa và trẻ em

Văn hóa ảnh hưởng đến con trẻ thậm chí từ trước khi chúng ra đời, bởi những thứ mà mẹ ăn hay những âm thanh mà bé nghe khi vẫn ở trong bụng mẹ. Khi trẻ sinh ra, văn hóa tác động đến trẻ với tốc độ nhanh chóng. Việc trẻ hình thành, phát triển kĩ năng gì ở thời điểm nào hoán toàn phụ thuộc vào tầm quan trọng của những kĩ năng ấy trong nền văn hóa mà trẻ được nuôi dưỡng. Do vậy, vì ở Nhật những phẩm chất như đồng cảm và hạn chế bộc lộ cảm xúc bản thân được xem trọng nên những kĩ năng ấy trẻ cần học từ sớm. Tương tự, ở Mỹ, vì cá nhân được coi trọng nên những kĩ năng như tự thể hiện và tự nhận thức là những thứ mà trẻ nên hình thành đầu tiên.

Ở Nhật, những kỹ năng cần thiết được dạy từ rất sớm

Chúng ta cần không ngừng nhắc nhở bản thân rằng những nghiên cứu văn hóa trải qua rất nhiều thế hệ. Điều đó là không thể tránh khỏi nên hậu quả của việc so sánh hai phương pháp là có thể dẫn đến những suy nghĩ rập khuôn không chính xác. Và, bố mẹ cũng nên hiểu rằng đây chỉ là phương pháp giáo dục trẻ phổ biến ở những quốc gia nói trên, ngoài ra còn rất nhiều những phương pháp khác. Bởi vậy, việc so sánh chỉ để hiểu thêm về những nền văn hóa, đồng thời để điều chỉnh, kết hợp với phương pháp của bản thân để nuôi dạy con hiệu quả nhất bố mẹ nhé.

 

Nguồn: brianlosullivan

 

 

Bài viết liên quan:

Bài viết liên quan:

 

Video chọn lọc

Video chọn lọc